Leerdoelen

Op verzoek van het ministerie van OCW heeft het nationale expertisecentrum leerplanontwikkeling (SLO) in maart 2013 ‘Naar een instapadvies Pabo‘ opgeleverd. Dit is een advies over de bijzondere nadere vooropleidingseisen (toelatingseisen) voor de pabo voor aardrijkskunde, geschiedenis en natuur en techniek. In het advies beschrijft SLO een instapniveau voor deze drie vakken. Uitgangspunt voor het advies was de vraag welke vakinhoudelijke bagage de aspirant-studenten moeten hebben voor deze drie vakgebieden als zij instromen in de pabo. Het advies houdt rekening met de kennisbasis die de Vereniging Hogescholen eerder heeft vastgesteld en waarin staat wat de pabo-studenten aan het einde van hun opleiding moeten weten.

Het SLO-advies bevat een pakket algemene overzichtskennis waarover de aspirant-pabostudenten moeten beschikken bij instroom in de pabo. Dit pakket is opgesteld in de vorm van leerdoelen. Deze leerdoelen vormen de basis voor de bijzondere nadere vooropleidingseisen. SLO heeft handreikingen ontwikkeld met daarin een verdere uitwerking van deze leerdoelen.

Opbouw leerdoelen

Als hoofdstructuur voor de leerdoelen is gekozen voor een ordening in onderwerpen per vak of domein. Enkele vakgebonden vaardigheden gaan vooraf aan deze ordening. Het leidend principe voor deze selectie is de aansluiting op de kennisbasis van de pabo. Het raamwerk van onderwerpen ziet er als volgt uit. Voor aardrijkskunde zijn de leerdoelen onderverdeeld in acht thema’s, voor geschiedenis in tien tijdvakken en voor natuur en techniek in tien kernconcepten.

Aardrijkskunde Geschiedenis Natuur en techniek
Vakgebonden vaardigheden Vakgebonden vaardigheden Vakgebonden vaardigheden
Kernthema’s

  • aarde, klimaat en landschap
  • bevolking en ruimte
  • bestaansmiddelen
  • arm en rijk
  • grenzen en identiteit
  • krachten der aarde
  • bronnen van energie
  • water
Tijdvakken

  • jagers en boeren
  • Grieken en Romeinen
  • monniken en ridders
  • steden en staten
  • ontdekkers en hervormers
  • regenten en vorsten
  • pruiken en revoluties
  • burgers en stoommachines
  • wereldoorlogen en Holocaust
  • televisie en computer
Kernconcepten
Biologie

  • biologische eenheid
  • instandhouding
  • gedrag en interactie
  • voortplanting
  • groei en ontwikkeling


Natuurkunde en techniek

  • materie en techniek
  • energie en techniek
  • licht, geluid en techniek
  • krachten, beweging en techniek
  • ruimte
Leerdoelen per kernthema Leerdoelen per tijdvak Leerdoelen per kernconcept

Handreikingen voor drie vakgebieden

Het ministerie van OCW heeft SLO gevraagd om per vakgebied een handreiking te maken met daarin een uitwerking van en toelichting op de bijzondere nadere vooropleidingseisen. Op basis van deze handreikingen kunnen docenten voorbereidingsprogramma’s ontwikkelen en kan de aspirant-student zich voorbereiden op de toelatingstoetsen. Ook voor toets- en materiaalontwikkelaars kunnen de handreikingen nuttig zijn.

Iedere handreiking bevat in ieder geval de volgende informatie:

  • korte algemene inleiding over toelatingstoets;
  • beknopte inhoudelijke toelichting op de leerstof voor de toets;
  • preciezere uitwerking van de leerstof in leerdoelen met nadere specificaties: je kunt zien wat wel en niet bevraagd kan worden in de toelatingstoetsen;
  • bijlagen: bronmateriaal, voorbeeldopgaven en toetsmatrijs.

Download de handreikingen: aardrijkskundegeschiedenis en natuur en techniek.

Aandachtspunten voor de lessen

Vooral mbo-studenten vinden de toetsen best lastig. Het is daarom belangrijk om hen daar goed op voor te bereiden. Nadat er enkele jaren ervaring is opgedaan met de toelatingstoetsen heeft Cito een notitie uitgebracht die aangeeft met welk soort vragen studenten de meeste moeite hebben. Deze notitie geeft docenten ook aandachtspunten voor de lessen.